Zapalenie ucha – czy zawsze potrzebny jest antybiotyk?




W Polsce antybiotyki zapisuje się jak cukierki. To nie nasze zdanie, ale wielu lekarzy. Wyjątkowo często na infekcje ucha, w przypadku której nadal żywy jest mit, że tylko antybiotyki mogą pomoc. Tymczasem najnowsze wyniki badań wskazują, że zapalenie ucha w większości przypadków przechodzi samo i zamiast natychmiastowego podania antybiotyków lepszym rozwiązaniem jest obserwowanie stanu dziecka i podanie antybiotyków, gdy choroba nie daje za wygraną.

Antybiotyki na wszelki wypadek

W wielu przypadkach antybiotyki podaje je się na wszelki wypadek, żeby nie dopuścić do nadkażenia bakteryjnego. Czynią tak zwłaszcza młodzi lekarze, z obawy przed rozwojem choroby. Niestety stosowanie antybiotyków nie zawsze jest skuteczne. Poza tym wiąże się z wystąpieniem wielu skutków ubocznych. I tu rodzi się pytanie, czy na zapalenie ucha zawsze niezbędny jest antybiotyk? Odpowiedź jest prosta. W większości przypadków nie trzeba podawać antybiotyku.

Zapalenie ucha, gdy winne są wirusy

Zapalenie ucha jest często konsekwencją przeziębienia lub grypy. Pojawia się, gdy dziecko długo ma katar i kaszel. Sprzyja mu również powiększenie trzeciego migdała oraz alergie. Niestety jedno zachorowanie na zapalenie ucha często pociąga za sobą kolejne infekcje. Z tego właśnie powodu tak istotne jest odpowiednie leczenie pierwszej infekcji ucha, by nie pociągać za sobą kolejnych.

Podstawa to wymaz z ucha. Niestety w Polsce właściwie się go nie wykonuje, a bez niego trudno z pełną odpowiedzialnością stwierdzić, jaka jest przyczyna choroby. W wielu przypadkach są to wirusy. Dlatego w 8 na 10 przypadkach choroba sama mija, wystarczy jedynie leczenie objawowe.

Zapalenie ucha jest bardzo bolesne, dlatego wskazane jest stosowanie leków o działaniu przeciwbólowym – na bazie paracetamolu i przeciwzapalnym – ibuprofen. Aspiryna ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu .Reye’a nie jest wskazana.

Czy na zapalenie ucha potrzebne są antybiotyki?

Wyniki badań opublikowane w Journal of American Medical Association przynoszą jednoznaczne zalecenie. W przypadku zapalenia ucha u dzieci powyżej drugiego roku życia zamiast natychmiastowego podawania antybiotyków, które nie zawsze są skuteczne i mogą wywoływać skutki uboczne (wysypki, wymioty), lepszym wyjściem jest podawanie leków przeciwbólowych i obserwowanie stanu dziecka.

zapalenie ucha

Czas obserwacji może trwać do trzech dni. W tym czasie należy sprawdzić, czy stan dziecka poprawi się i czy można odejść od stosowania antybiotyków. Najnowsze analizy wykazały, że w większości przypadków (8 na 10) w tym czasie następuje wyraźna poprawa.

Zastosowanie antybiotyków spowoduje, że od 3 do 10 dzieci będzie musiało mierzyć się z wysypkami, a od 5 do 10 będzie miało biegunki. Są jeszcze inne niepokojące dane: liczba dzieci, która skorzysta na leczeniu antybiotykami jest równa z liczbą dzieci, które w trakcie leczenia doświadczy działań niepożądanych.

Stąd też coraz więcej lekarzy przy diagnozowaniu zapalenia ucha wybiera opcję – „czekaj i obserwuj”, wręczając rodzicowi receptę na antybiotyk, gdyby stan dziecka sam się nie poprawił w ciągu dwóch dni, z zaleceniem ich zastosowania. W praktyce wiele recept nie zostaje zrealizowanych, z korzystnym skutkiem dla dzieci i ich odporności.

Kiedy należy podać antybiotyki?

Istnieją przypadki, kiedy dużo lepiej podać antybiotyki niż czekać aż stan dziecka się poprawi. Wymienia się następujące sytuacje:

  • zakażenie obu uszu,
  • pęknięte bębenki,
  • dzieci mające 6 miesięcy lub mniej,
  • silny ból ucha lub wysoka gorączka.

Zapalenie ucha, gdy potrzebne są antybiotyki

W przypadku zapalenia ucha standardem jest dzisiaj obserwacja. Jeśli w przeciągu 24-48 godzin od wystąpienia pierwszych objawów choroby stan dziecka się poprawia, można rozważyć odstąpienie od stosowania antybiotyków. Te zaleca się podać w przypadku najmłodszych dzieci: u maluchów poniżej 6 miesiąca życia oraz u dwulatków, u których pojawiają się wymioty i choroba ma ostry przebieg.

Drenaż

Jeśli infekcja zmierza w złym kierunku, płyn pozostaje długo w uchu, choroba niesie skutki uboczne, a dziecko często przechodzi zapalenie ucha, konieczne może być wykonanie drenażu. Lekarz wykona mały otwór w błonie bębenkowej, by możliwa mogła być ewakuacja wody, ropy i krwi.

Usunięcie migdałów a częste zapalenia ucha

Lekarze w przypadku częstych zapaleń ucha często biorą pod uwagę usunięcie trzeciego migdała. Niestety jeśli dziecko ma alergię, nierzadko dochodzi do odrostu migdała i zabieg jest nieskuteczny.

Naturalne metody na zapalenie ucha

W przypadku zapalenia ucha bardzo istotne jest sięganie po naturalne metody, które przynoszą dziecku ukojenie. Dobre efekty zazwyczaj daje:

  • ciepły kompres na ucho,
  • karmienie małych dzieci w pozycji stojącej (na pewno nie leżącej), co może zmniejszyć towarzyszący ból,
  • przebywanie w pozycji stojącej, noszenie małych dzieci, co pozwoli na szybsze oczyszczenie ucha,
  • płukanie gardła – może złagodzić ból ucha,
  • stosowanie sprayów do nosa, zmniejszających obrzęk błon śluzowych,
  • częste wietrzenie domu, by zadbać o dopływ świeżego powietrza.

Kategorie: Fakty czy mity

Tagi: ,,